Bir toplumun gelişmiş olup olmadığını anlamak için üniversite sayısına bakmaya gerek yok. Keşke gelişmişlik diploma fazlalığıyla ölçülebilseydi.
Kişi başına düşen gelir rakamlarını da bir kenara bırakın.
Sokağa çıkın.
Bir apartmana girin.
Toplu taşımaya binin.
Restorana oturun.
Veya…
Açık havada, bir parkta yarım saat gözlem yapın.
Toplum hakkında onlarca rapordan daha fazla şey anlatacağını düşünüyorum.
Bugün, her birimiz daha çok şey biliyor. Telefonlarda dünyanın bilgisi var.
Tüm bu gelişmişliklere rağmen, kimileri değişim göstermemek için direniyor.
Genelleme yapmak tarzım değil.
Lafım, öğrenme ve uygulama kıtlığı çekenlere:
Nedense bazıları, birbirine saygı göstermeyi hâlâ tam öğrenemedi.
Apartmanda gece yarısı gürültü yapan da aynı…
Asansörden çıkan insanı beklemeden içeri dalan tipler de…
Trafikte kimsenin hakkını umursamayan da benzer…
Telefonu hoparlöre alıp bütün çevreye dinleten de…
Yere çöp atmayı marifet sayan da farklı değil.
Sıraya kaynak yapıp utanmadan giren de…
Sonra dönüp şu soruluyor
“Neden gelişilemiyor?
Peki, saygı konusunda nasıl evrimleşilecek?
Yalnızca iki kişinin olduğu asansörde bile birbirine saygı göstermeyen insanlarla mı?
Kaldırımda yan yana dört kişi yürüyüp karşıdan geleni yola indiren anlayışla mı?
Kendi rahatını herkesin hakkının önüne koyan bu bakış açısıyla mı?
Tuhaf bulduğum şu:
Bazıları gelişmişliği para zannediyor.
Asla!
Yine bazıları gelişmişliği diploma zannediyor.
Bence o da değil.
Diplomalı hanzo da çok. Makam sahibi saygısız da. Hatırı sayılır çok okumuş bencil de var.
Çünkü görgü sahibi olabilmek başka bir şey.
Görgü, karşındaki insanın da en az senin kadar değerli olduğunu kabul etmektir.
Selamına selam vermek.
Kapıyı tutmak. Gerekirse öncelik göstermek.
Teşekkür etmek. Özür dilemektir.
Sıranı beklemektir.
Özellikle de kimsenin hakkını gasp etmemektir.
Evrimleşme bu kadar basit aslında.
Nedense…
En zor öğrenmeye çalışılan alışkanlık da maalesef bu.
Bak etrafına.
Yaşanılan nezaket sorunlarının önemli bir kısmı bilgisizlikten değil. Kendini düşünmekten kaynaklanıyor.
Herkes haklarını biliyor.
Fakat…
Bazıları sorumluluklarını hatırlamak istemiyor.
Herkes saygı bekliyor.
Kimileri saygı göstermeye yanaşmıyor.
Herkes kendisine medeni davranılmasını istiyor.
Ama beklediği davranışı bazen başkasına göstermeyi unutuyor.
Sonra da neden fazlaca görgüsüz bir toplum olunduğu konuşuluyor.
Meselenin omurgasına gelecek olursam…
Bana kalırsa gerçek gelişmişlik, uzaya roket göndermekten önce birbirimize saygı göstermeyi başarabilmektir.
Nasıl olsa çağımızda gerisi geliyor.
Peki ya değer vermeyi başaramazsak…
Ne diploma ne para ne makam…
Geriye kocaman bir hiç kalır.
Ortaya sadece daha varlıklı bir kalabalık çıkar.
Asla daha medeni bir toplum değil.
1 Eylül 2026
Yorum Yaz